 |
Chitra in Wonderland
|
 |
Wat wij fantasie noemen is niet meer dan een werkelijkheid die op dat
moment voor ons niet geldt. Zelfs de grootste fantast moet, om zijn spinsels te weven, gebruik maken van flarden
werkelijkheid die hij hier en daar heeft weggegrist. (Mala Kishoendajal) |
Van Chitrangada naar Chitra in Wonderland; Het verhaal achter de make-over
Hoe het was . . .
Rabindranath Tagore’s Chitra (voluit Chitrangada, de veelkleurige) is een toneelstuk in twee
bedrijven. Het is geïnspireerd op een passage uit het Indiase heldenepos de Mahabharat. Een van de heroïsche
figuren daaruit is de krijger Arjuna. Op enig moment trok hij zich terug in het woud en ontmoette een vrouw bij wie hij
een tijdlang bleef. Tijdens haar zwangerschap nog besloot hij verder te trekken als krijger. Deze kleine en bijna
terloopse passage inspireerde Tagore tot het schrijven van een toneelstuk in twee bedrijven, waarbij hij die vrouw
centraal stelde. Hij noemde haar Chitra, voluit Chitrangada, wat zoveel betekent als de vrouw met meer gezichten
oftewel de kameleon.
Deze Chitra was dochter van een koning, die bij haar geboorte al weduwnaar werd.
Hij voedde haar op als een strijder, een troonopvolger, kortom als een jongen. Dat ging goed totdat ze verliefd werd.
Haar nieuwe spiegel, de aantrekkelijke krijger Arjuna, maakte dat zich zichzelf met andere ogen ging bekijken. Wat ze
zag was boers en onaantrekkelijk. Dus liet ze zich, om Arjuna te veroveren, door de God van de Liefde omtoveren tot een
verleidelijke vrouw.
Maar een leven dat uitsluitend bestond uit romantiek en liefde bedrijven bleek voor geen van beiden vol te houden.
Chitra vroeg de god van de liefde dan ook weer om de betovering ongedaan te maken. Dat kon niet. Ze moest haar geliefde
op eigen kracht overtuigen van haar innerlijke schoonheid.
Zoals de meeste van zijn verhalen en gedichten heeft het stuk een sociaal confronterende boodschap:
“Schoonheid, wat is dat”. Het stuk koerst naar een moreel verantwoord einde.
Dit gebeurt allemaal in poëtische taal, naar de brave sociale codes van begin van de vorige eeuw. In dit
‘vroeg-absurdistische’ stuk worden goden aangeroepen en schieten ook te hulp, waar mogelijk.
